HAZEYİNCE MİLİH NAMELER⁽¹⁾

 

asılı torbada

     ayran süzmesi⁽²⁾

peynir ekmekle

yufka dürmesi⁽³⁾

gökyar lahanası⁽⁴⁾

ille sarması⁽⁵⁾

gel de darendeye

görelim seni

 

süllümden çıkıpta⁽⁶⁾

çortana bir bah⁽⁷⁾

gah gelin gızım⁽⁸⁾

ocağı bir yah

hedikli pilavı⁽⁹⁾

sofraya getir

gel de darendeye

görelim seni

 

akıllı olmayan

yer biraz kötek⁽¹⁰⁾

ayranlı çorbayla⁽¹¹⁾

ıspanaklı ekmek⁽¹²⁾

milih mi milih⁽¹³⁾

oturda sofraya

bir dua et⁽¹⁴⁾

gel de darendeye

görelim seni

 

kenger sakızını⁽¹⁵⁾

çok iyi çiğne⁽¹⁶⁾

el ele elbet

olurmuş ayna⁽¹⁷⁾

bir böyük bir de

küccük sözü diğne⁽¹⁸⁾

gel de darendeye

görelim seni

 

cort nareleme hazeyin⁽¹⁹⁾

arif olan var⁽²⁰⁾

bu merkepte ne palan

ne de kolan var⁽²¹⁾

sen darendelisin

ser ver sır verme aman⁽²²⁾

gel de darendeye

görelim seni

 

talırın varsa edersin rahat⁽²³⁾

saltatlar geliyor birazdan tüyek⁽²⁴⁾

üzüm azezisi ille de tiyek⁽²⁵⁾

buyur tiryandafil otelde yat⁽²⁶⁾

gel de darendeye

görelim seni

 

tohmanın başında⁽²⁷⁾

külle guşkana⁽²⁸⁾

selam olsun

eşe dosta vatana⁽²⁹⁾

rahmet olsun

zaviyede yatana⁽³⁰⁾

gel de darendeye

görelim seni

 

arif ocakçı (ocakbey) emekli öğretmen-eğitimci-yazar-şair

 

EDİTÖR  NOTLARI ;

⁽¹⁾ Darendece güzel sözler

⁽²⁾ayranı ince gözenekli temiz beyaz renkteki bez torba içine ayranı koyup biryere asarlar.ayranın tıp-tıp bu torbanın içinden damlayarak yavaş-yavaş suyu süzülür.torba içinde hakiki ayran kalır.bu ayranın tadı doyumsuzdur.

⁽³⁾darendeli  mayalı hamurdan açarak yufkasını kendisi ocakta pişirir.çok leziz olur.içine peynir çoğunlukla rendelenerek  (dürülür) konulur

⁽⁴⁾gökyar lahanasıyla ünlü bir darende mahallesi.lahanaları büyük güzel ve lezzetli olur.

⁽⁵⁾  lahanayla yapılan sarma çok lezzetli olur.

⁽⁶⁾  merdivenden çıkıpta 

⁽⁷⁾  toprak dama konulan tahtadan oyularak yapılan oluğa çortan denir

bu oluğa bir bak .o zaman çinko, kiremit ve çatı yoktu .yağmur yağdığı zaman evin toprak damı  damlardı.

Oluk(çortan) rüzgardan, yağmurdan düşebilirdi.

⁽⁸⁾  kayınvalideler geline işlerin yapılması için direktif verirlerdi.

⁽⁹⁾  bu pilav türü  gendimeden(soy kaliteli buğdaydan) yapılır.değirmen taşında özel işlenir.pilavı çok lezzetli ve besleyici olur.

⁽¹⁰⁾  darendeliler çoğunlukla uyumlu,saygın,ılıman,sevecen yapılarını nesiller boyu devam ettirmiş insanlardır.yaramaz olan ,kurallara uymayan ,darendelinin adını kötüye çıkaracak davranış sergileyen kişiler dışlanır,sevilmez.burada kullanılan kötek (dayak) anlamı mecazdır.

⁽¹¹⁾  ayrandan gendime (soy kaliteli buğday) ile yapılan darendeye has çorba

⁽¹²⁾  darendenin ıspanakla yapılan meşhur ekmeği

⁽¹³⁾  darendeliler çok kullanırlar. güzel mi güzel anlamını taşır

⁽¹⁴⁾  darendeliler yemekten sonra  dua ederler.bu güzel geleneği her yerde devam ettirirler

⁽¹⁵⁾  darende dağlarında  kenger bitkisinin gövdesinin kesilmesiyle  elde edilen ,kendine has kokulu özel ve güzel tür süt beyaz bir sakız . filmlere,şiirlere,türkülere konu olmuştur.

⁽¹⁶⁾  kenger sakızı çiğnendikçe yumuşar

⁽¹⁷⁾  darendede çok söylenen bir atasözü.darendeliler  başarıya imza atmış büyüklerinden hep örnek almışlar küçüklerine örnek olmuşlar,birbirlerine ışık tumuşlardır. 

⁽¹⁸⁾  darendeliler birbirlerine her konuda öğüt ,destek vermeyi,yardımlaşmayı severler.

⁽¹⁹⁾  kötü konuşma darendeli hemşerim 

⁽²⁰⁾  anlayan ,farkeden de var.

⁽²¹⁾  darendede 50 yıl kadar önce hiç motorlu araç yokmuş.merkepler ve merkeplerin bağlandığı hanlar (merkep ahırları)varmış.palan eşek üzerine konan  içi kamıştan yapılan oturma

yeri ; kolan ise üzerindeki insanın düşmemesi için palana  bağlanan kayış,tutturaç

⁽²²⁾  ser insanın canı anlamında .yeri geldiğinde canını ver sırrını  asla verme.bu hatalı bir davranıştır.

⁽²³⁾  talır para anlamında.parası olan  kişi  rahat eder.

⁽²⁴⁾  saltat asker ,tüyek  kaçmak ,hızla uzaklaşmak anlamında,

⁽²⁵⁾  darendeliler azezi  cinsi üzümü çok severler.darendede her evin bahçesinde  mutlaka azezi  üzümü vardır.

İlle mutlaka , tiyek üzüm yaprağı anlamında.

⁽²⁶⁾  tiryandafil otel malatya-darende karayolu üzerindeki çok konforlu ,modern ,personeli özel eğitimli ,darendenin misafirperverliğinin,yöre kültürünün,en samimi,en iyi yansıtıldığı,leziz darende yemeklerinin tadılabileceği otelimiz

⁽²⁷⁾  tohma  darende ortasından geçen ırmağın adı

⁽²⁸⁾  eskiden  temizlik ürünleri deterjan,çamaşır suyu v.b. yoktu. guşkana (tencere) temizlik işlemi  ocağın kalan odun külüyle yapılıyordu.evdede su olmadığından temizlik işlemi tohma kenarında yapılıyordu

⁽²⁹⁾  darendeliler misafiri ,arkadaşı ,ikram etmeyi çok severler.ikramsız misafir göndermezler.darendelileri tüm dünyada bir şekilde bir yerde görmek ,bulmak mümkündür.

⁽³⁰⁾  darende ilçesi zaviye mahallesinde yatan Somuncubaba  ,Esseyid Osman Hulusi Efendi , diğer  evliyalar ,ermişler kastediliyor.